حسن حسين زاده شانه چى
344
اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)
اشعارش پنجاه ورق مىشد . « 1 » ابن علويه همچنين از محدثان و مشايخ روايت بود كه نام وى در سلسله سند شمارى از روايات ذكر شده است . « 2 » يكى از اشعار او با مضامين اعتقادى شيعه ، قصيده نونيه مىباشد كه به « مجرّه » معروف بوده و آن را « الفيه » نيز مىناميدند ؛ زيرا بنا به گفتهء حموى هزار بيت بوده است . « 3 » با اين حال علامه حلّى شمار ابيات آن را بيش از 830 مىداند . « 4 » او در برخى ابيات اين قصيدهء طولانى ، به واقعهء غدير خم اشاره مىنمايد و به تفصيل آن را بيان كرده ، در اثبات خلافت بلافصل امام على 7 از آن بهره مىبرد ، چنانكه در برخى ابياتش مىگويد : قام النبى له بشرح ولاية * نزل الكتاب بها من الدّيّان اذ قال : بلّغ ما امرت به وثق * منهم بعصمة كالىء حنّان نادى الست وليّكم ؟ قالوا بلى * حقا فقال : فذا الولى الثانى و دعا له و لمن اجاب بنصره * و دعا الا له على ذوى الخذلان مشابه اين قصيده ، اشعارى است كه ابو عبد الله مفجّع ، شاعر بصرى سروده است و در آن ضمن بيان برخى مناقب امام على عليه السّلام با اشاره به واقعهء غدير خم ، مسألهء خلافت بلافصل آن حضرت را مطرح مىنمايد . او در اين قصيده كه به « الاشباه » معروف است « 5 » و 160 بيت دارد ، به خوبى عقايد شيعه را بيان كرده است . محمد بن احمد كاتب ، معروف به مفجّع ، از رجال
--> ( 1 ) . النديم ، همان ، ص 237 . ( 2 ) . ر . ك : نجاشى ، همان ، ص 64 ؛ طوسى ، فهرست و مفيد ، امالى ، مجلس 20 و . . . . ( 3 ) . ياقوت حموى ، همان ، ص 76 . ( 4 ) . حلى ، ايضاح الاشتباه ، ذيل شرححال ابن علويه . ( 5 ) . ر . ك : امينى ، همان ، ج 3 ، ص 358 . النديم ، همان ، ص 123 . چون در اين قصيده امام على عليه السّلام را به پيامبران تشبيه كرده است به اين نام خوانده شده است . ر . ك : نجاشى ، رجال ، ص 285 .